نكاتي پيرامون ويژگيهاي قرآن كريم

فصل هشتم: خواصّ قرائت سوره ‏ها و آيات - قسمت اول

اعوذ باللَّه من الشيطان الرجيم

نكته ي 310: امام صادق، عليه السّلام، فرمود: - درهاي معصيت را با استعاذه - گفتن اعوذ باللَّه من الشيطان الرجيم - ببنديد و درهاي طاعت را با تسميه - گفتن بسم اللَّه الرحمن الرحيم - باز كنيد.- - سفينة البحار، ج 2، ص 417.-

بسم اللَّه الرحمن الرحيم

نكته ي 311: پيامبر اكرم، صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: - هر كار با اهميّتي كه نام خدا - بسم اللَّه الرحمن الرحيم - بر آن برده نشود، بي عاقبت و نافرجام خواهد بود.- سفينة البحار، ج 1، مادّه ي سما.-

نكته ي 312: پيامبر اكرم، صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: - هنگامي كه معلّم به كودك بگويد: بسم اللَّه الرحمن الرحيم - و او تكرار كند - ، خداوند فرمان آزادي از دوزخ براي كودك، پدر، مادر و معلّمش مي‏نويسد.- تفسير برهان، ج 1، ص 43.-

نكته ي 313: نقل شده است كه رسول خدا، صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم، هميشه نام خدا را آشكارا مي‏گفتند و آن را با صداي بلند بر زبان جاري مي‏نمودند.- بحار الانوار، ج 85، ص 82.-

نكته ي 314: امام صادق، عليه السلام، فرمود: - هيچ كتابي از آسمان نازل نشده، مگر اينكه در آغاز آن بسم اللَّه الرحمن الرحيم بوده است.-محاسن برقي، ص 4.-

نكته ي 315: پيامبر اكرم، صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: - اگر بنده ي خدا هنگام رفتن به خواب بگويد: بسم اللَّه الرحمن الرحيم، خداوند مي‏گويد: اي ملائكه و فرشتگان من! نفسهاي اين بنده را تا به هنگام صبح بنويسيد.- بحار الانوار، ج 92، ص 251.-

نكته ي 316: امام علي، عليه السّلام، از سر شب تا صبح براي ابن عباس از تفسير بسم اللَّه الرحمن الرحيم سخن مي‏گفت، صبح شد. در حالي كه از تفسير -با- بسم اللَّه فراتر نرفته بود.- تفسير نمونه، ج 1، ص 16.-

نكته ي 317: امام صادق، عليه السّلام، هنگام نقل اين حديث فرمود: -بسيار مي‏شود كه بعضي از شيعيان ما، بسم اللَّه را در آغاز كارشان ترك مي‏گويند و خداوند آن‏ها را با ناراحتي مواجه مي‏سازد تا بيدار شوند و ضمناً اين خطا از نامه ي اعمالشان شسته شود.- سفينة البحار، ج 1، ص 633.-

سوره ي حمد

نكته ي 318: رسول اكرم، صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: -هركس سوره ي فاتحة الكتاب را بخواند، به او چنان پاداش مي‏دهند كه گوئي دو ثلث قرآن را خوانده و بر هر مرد و زن مؤمن صدقه داده است.- مجمع البيان، ج 1، ص 14.-

نكته ي 319: رسول اكرم، صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: -قسم به كسي كه جانم در دست اوست، در تورات و انجيل و زبور و حتّي در خود قرآن، مانند اين سوره وجود ندارد. اين سوره، امّ الكتاب و سبع مثاني است. بين خدا و بنده‏اش تقسيم شده است - بخش نخست سوره ي مباركه ي حمد تا مالك يوم الدين در باره ي خداوند سبحان است. اياك نعبد و اياك نستعين در رابطه با مقام عبوديّت محض بنده است، بعد از آن تا پايان سوره، درخواستهاي بنده از حضرت حقّ مي‏باشد، كه اگر بنده، حقّ دو بخش نخست را بجا آورده باشد، به او عطا مي‏شود.- و بنده هرچه بخواهد به او عطا مي‏شود.- مجمع البيان، ج 1، ص 15.-

نكته ي 320: حضرت رضا، عليه السّلام، فرمود: - اگر از من سؤال شود كه چرا خداوند دستور داده كه در همه ي نمازها، سوره ي حمد، خوانده شود؟ در پاسخ مي‏گويم: براي اينكه قرآن متروك نشود، همواره نمازگزاران با قرآن ارتباط داشته باشند و آن را از ياد نبرند و انتخاب سوره ي حمد از اين جهت است كه همه ي معارف و مفاهيم قرآن در آن جمع است...- علل الشرايع، ج 1، ص 247 - بحار الانوار، ج 85، ص 248.-

نكته ي 321: امام صادق، عليه السّلام، فرمود: -اسم اعظم خداوند در سوره ي فاتحة الكتاب مندرج است.- شيخ صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص 132.-

نكته ي 322: امام باقر، عليه السّلام، فرمود: - بيماري را كه سوره ي حمد شفا ندهد ديگر درمان‏پذير نخواهد بود.- اصول كافي، ج 2، ص 458.-

نكته ي 323: امام صادق، عليه السّلام، فرمود: - اگر سوره ي حمد را هفتاد بار بر مرده‏اي بخوانيد و زنده شود، جاي شگفت، نخواهد بود.- مكارم الاخلاق، ص 42.-

نكته ي 324: علاّمه حسن زاده ي آملي مي‏گويد: - در عالم رؤيا به اين محروم گفتند: هرچه مي‏خواهي از سوره ي فاتحه بخواه.- هزار و يك نكته، ص 190، ش 375.-

نكته ي 325: آيت اللَّه كشميري مي‏فرمود: - قرائت يك حمد و يازده سوره ي توحيد و هديه ي آن به ارواح مؤمنين بسيار مؤثر است.- اسوه ي عارفان، ص 199.-

سوره ي بقره

نكته ي 326: رسول اكرم، صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: -براي هر چيز، قلّه‏اي است و قلّه ي قرآن، سوره ي بقره است. چنانچه در خانه‏اي خوانده شود، اگر در روز باشد تا سه روز شيطان وارد آن خانه نخواهد شد و اگر در شب باشد، تا سه شب از داخل شدن شيطان به آن، در امانند.-فضائل القرآن و آثاره في النشأتين، ص 58.-

نكته ي 327: هنگام صدقه دادن مستحبّ است، بخوانند:

ربنا تقبل منا انك انت السميع العليم،- سوره ي بقره، آيه ي 127.- پروردگارا، از ما بپذير كه توئي شنواي دانا.

نكته ي 328: هنگام مواجهه با دشمن، سفارش شده بخوانند:

ربنا افرغ علينا صبراً و ثبت اقدامنا و انصرنا علي ال‏قوم الكافرين، - سوره ي بقره، آيه ي 250- پروردگارا، بر ما - باران - صبر فرو ريز و گامهاي ما را استوار بدار و ما را بر خدانشناسان پيروز گردان.

آية الكرسي

نكته ي 329: از رسول اكرم، صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم، پرسيدند: چه سوره‏اي از همه سوره‏هاي قرآن افضل مي‏باشد؟ حضرت فرمود: - سوره ي بقره.-راوي عرض كرد: كدام آيات سوره ي بقره از بقيه برتر است؟ فرمود: - آية الكرسي.-مجمع البيان، ج 1، ص 32.-

نكته ي 330: امير مؤمنان، عليه السّلام، فرمود: - اگر بدانيد كه اين آيه تا چه اندازه اهميّت دارد، در هيچ حالي آن را ترك نمي‏كنيد.- تفسير نمونه، ج 2، ص 191.-

نكته ي 331: رسول خدا، صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم، مي‏فرمود: -آية الكرسي از گنجي كه زير عرش است به من بخشيده شده، و پيش از من به هيچ پيامبري داده نشده است.- تفسير نمونه، ج 2، ص 191.-

علي، عليه السّلام، فرمود: - از آن وقتي كه اين سخن را از پيغمبر شنيدم، شبي بر من نگذشت كه اين آيه را نخوانم.- تفسير الميزان، ج 2، ص 476 - ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص 133.-

نكته ي 332: حضرت رضا، عليه السّلام، مي‏فرمود: - هر كس هنگام خواب، آية الكرسي را تلاوت كند، به خواست خدا، به مرضي كه او را فلج كند، گرفتار نشود، و هر كس پس از هر نماز، آن را بخواند، گزنده‏اي به وي آزار نمي‏رساند.- شيخ صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص 222.-

نكته ي 333: رسول خدا، صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: - هر گاه مؤمن آية الكرسي بخواند و ثواب آن را به اهل قبور اهدا كند، خداوند در برابر هر حرف از آن، براي او، فرشته‏اي مي‏آفريند كه تا روز قيامت براي او تسبيح گويد.- بحار الانوار، ج 79، ص 63.- 

نكته ي 334: رسول خدا، صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: - هرگاه براي حاجتي از خانه بيرون آمدي، آية الكرسي بخوان كه حاجتت به خواست خدا، روا مي‏گردد.- مكارم الاخلاق، ص 346.-

نكته ي 335: هركس در وقت خواب، سوبار سوبار: 66 بار.-، آية الكرسي را تلاوت كند منشأ حصول سير در عالم رؤيا مي‏شود و افراد بسيار، ادّعا كرده‏اند كه آن مجرّب است.- آيت اللَّه حسن زاده ي آملي، هزار و يك نكته، ص 132.-

نكته ي 336: آيت اللَّه كشميري مي‏فرمود: - قرائت 21 مرتبه آية الكرسي در روز، براي تقويت حافظه، بسيار مؤثر است و مراد از آية الكرسي سه آيه از سوره ي بقره است نه تنها يك آيه كه برخي مي‏گويند.- اسوه عارفان، ص 201.-

نكته ي 337: علاّمه سيّد محمّد حسين طهراني مي‏گويد: - روزي از علاّمه سيّد علي آقا قاضي پرسيدم: در موقع اضطرار و گرفتاري - چه در امور دنيوي و يا در امور اخروي - و در بن بست كارها، به چه ذكر مشغول شوم تا گشايش يابم؟ - ايشان - در جواب فرمودند: پس از پنج بار صلوات و قرائت آية الكرسي در دل خود، بدون آوردن به زبان، بسيار بگو: اللهم اجعلني في درعك الحصينة التي تجعل فيها من تشاء، - بار پروردگارا، مرا در حصن و پناهگاه خود و در جوشن و زره محكم قرار بده! در آن چنان جوشني كه كساني را كه بخواهي قرار مي‏دهي.- تا گشايش يابي.- معادشناسي، ج 7، ص 136.-

سوره ي آل عمران

نكته ي 338: رسول اكرم، صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: - هر كس سوره ي آل عمران را بخواند خداوند در برابر هر آيه، امان نامه‏اي براي گذشتن از پل دوزخ، به او عطا مي‏كند.- مجمع البيان، ج 1، ص 693. 

نكته ي 339: هنگام ديدن آسمان و ستارگان، مستحب است خوانده شود:

 و يتفكرون في خلق السموات و الارض ربنا ما خلقت هذا باطلاً سبحانك فقنا عذاب النار،- سوره ي آل عمران، آيه ي 191.- در اسرار آفرينش آسمانها و زمين مي‏انديشند - و مي‏گويند: - بار الها اينها را بيهوده نيافريده‏اي، منزّهي، ما را از عذاب آتش دور نگه دار.

سوره ي نساء

نكته ي 340: امير المؤمنين، عليه السّلام، فرمود: - هر كس سوره ي نساء را در روزهاي جمعه بخواند، از فشار قبر ايمن خواهد بود.- مجمع البيان، ج 3، ص 3 - ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص 133.-

سوره ي مائده

نكته ي 341: امام باقر، عليه السّلام، فرمود: - هر كس سوره ي مائده را در هر پنجشنبه بخواند، ايمانش آلوده نگردد و هر گز به خدا شرك نمي‏ورزد.- شيخ صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص 134.-

سوره ي انعام

نكته ي 342: امام صادق، عليه السّلام، فرمود: - هر كه حاجتي از خدا دارد و مي‏خواهد كه برآورده شود، چهار ركعت نماز با فاتحة الكتاب و سوره ي انعام - يعني در هر ركعت بعد از حمد، سوره ي انعام را بخواند. البته بر اساس فتواي فقيهان بزرگوار بايد اين چهار ركعت را به صورت دو نماز دو ركعتي بخواند.- بجا آورد مجمع البيان، ج 4، ص 422.-

سوره اعراف:

نكته 343: پيامبر اكرم، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: هركس سوره اعراف را بخواند، خداوند ميان او و شيطان، پرده‏اى قرار مى‏دهد و روز قيامت نيز، حضرت آدم شفيع او خواهد بود. (مجمع البيان، جلد 4، صفحه 422)

سوره‏هاى انفال و توبه:

نكته 344: امام صادق، عليه السّلام، فرمود: هركس سوره انفال و توبه را در هر ماه يك بار تلاوت كند، نفاق در دل او راه نمى‏يابد و از شيعيان امير المؤمنين محسوب مى‏گردد. (شيخ صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، صفحه 134)

سوره يونس:

نكته 345: امام صادق، عليه السّلام، فرمود: هركس سوره يونس را، در هر دو ماه يا سه ماه يك بار بخواند، بيم آن كه وى از جاهلان باشد براى او نيست و در روز قيامت از مقرّبان خواهد بود. (تفسير نور الثقلين، جلد 2، صفحه 290)

سوره هود:

نكته 346: امام صادق، عليه السّلام، فرمود: هركس سوره هود را بنويسد و با خود داشته باشد، خداوند نيروى فوق العاده‏اى به او خواهد داد، و اگر كسى آن را همراه داشته باشد و با دشمن بجنگد، بر او پيروز و غالب مى‏شود تا آنجا كه هركس او را مى‏بيند از او مى‏ترسد. (تفسير برهان، جلد 2، صفحه 206)

نكته 347: به رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، عرض شد: اى رسول خدا، پيرى، زود در شما اثر كرد. حضرت فرمود: [آرى] سوره هود و امثال آن پيرم كرد.

نكته 348: هنگام سوار شدن بر كشتى، مستحب است خوانده شود:

(سوره هود، آيه 41) او گفت: به نام خدا بر آن سوار شويد و هنگام حركت و توقّف كشتى، ياد او كنيد كه پروردگارم آمرزنده و مهربان است.

سوره يوسف:

نكته 349: پيامبر اسلام، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: به بردگانتان سوره يوسف را تعليم دهيد، كه هر مسلمانى اين سوره را بخواند و به خاندان و بردگان خود، خواندن آن را ياد بدهد، خداوند سختيهاى مرگ را براى وى، آسان گرداند، و نيروئى به وى دهد كه نسبت به هيچ مسلمانى حسد نبرد. (مجمع البيان، جلد 5، صفحه 315)

سوره رعد:

نكته 350: پيامبر اسلام، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: هركس، سوره رعد را بخواند، ده حسنه به او داده مى‏شود كه با تمام ابرهائى كه از آغاز خلقت تا روز قيامت پديد آمده و مى‏آيد، برابرى مى‏كند، و در روز قيامت از كسانى خواهد بود كه به عهد خود با خدا وفا كرده‏اند. (همان، جلد 6، صفحه 419)

سوره‏هاى ابراهيم و حجر:

نكته 351: رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: هركس، سوره ابراهيم و حجر را بخواند، به اندازه همه كسانى كه بت پرستيده يا نپرستيده‏اند، ده حسنه به او داده مى‏شود. (همان، صفحه 463)

سوره نحل:

نكته 352: امام باقر، عليه السّلام، فرمود: هركس، سوره نحل را در هر ماه بخواند، در دنيا زيان نبيند و هفتاد نوع بلا، كه آسانترين آنها جنون و جذام و پيسى است، از او دور خواهد شد، و در بهشت عدن جاى خواهد داشت، كه در وسط بهشتهاى ديگر قرار دارد. (همان، صفحه 347)

سوره اسراء (بنى اسرائيل):

نكته 353: امام صادق، عليه السّلام، فرمود: هركس سوره بنى اسرائيل را در هر شب جمعه، بخواند، تمى ميرد تا حضرت قائم را درك كند و از اصحاب و ياران آن حضرت باشد. (همان)

نكته 354: جناب شيخ رجبعلى خيّاط، آن مرد الهى در پاسخ درخواستهاى مكرّر ياران خود، براى تشرّف به محضر مقدّس حضرت ولى عصر، عجّل اللَّه تعالى فرجه الشريف، سفارشهاى خاصّى فرموده است كه از جمله مى‏توان به مورد زير اشاره كرد: شبى يكصد بار آيه كريمه: (سوره اسراء، آيه 80) پروردگارا، مرا با صدق و راستى داخل، و با صدق و راستى خارج گردان و از نزد خويش، دليل يارى كننده براى من قرار ده.

تا چهل شب قرائت شود.

يكى از كسانى كه اين سفارش را دريافت كرده و بر آن مداومت كرده است، پس از چهل روز نزد شيخ مى‏آيد و مى‏گويد: موفّق به زيارت حضرت نشده است. شيخ مى‏فرمايد: هنگامى كه در مسجد نماز مى‏خوانديد، سيّدى به شما فرمودند به انگشت كردن انگشتر، در دست چپ كراهت دارد و شما گفتيد: كل مكروه جائز، (يعنى هر مكروهى جائز است) هم ايشان امام زمان بودند. (محمّدى رى شهرى، كيمياى محبّت، صفحه 209)

سوره كهف:

نكته 355: در حديثى از امام صادق، عليه السّلام، مى‏خوانيم: ‏كسى كه در هر شب جمعه سوره كهف را بخواند، شهيد از دنيا مى‏رود و با شهيدان مبعوث مى‏شود و در روز قيامت در صف شهداء قرار مى‏گيرد. (تفسير نمونه، جلد 12، صفحه 336)

آيه آخر سوره كهف:

نكته 356: پيامبر اسلام، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: هركس آيه آخر سوره كهف {يعنى قل انما انا بشر مثلكم ...} را هنگام رفتن به بستر خواب، بخواند، از بستر او، نورى به سوى كعبه مى‏درخشد و در كنار آن، فرشتگانى از درگاه خدا، براى خواننده آن طلب رحمت مى‏كنند، تا از خواب برخيزد، و اگر در مكّه باشد و اين آيه را بخواند، نورى از بستر او، به بيت المعمور مى‏تابد و در كنار آن فرشتگان برايش طلب رحمت مى‏كنند، تا از خواب برخيزد. (مجمع البيان، جلد 6، صفحه 690، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، صفحه 136)

نكته 357: امام صادق، عليه السّلام، فرمود: هر بنده‏اى آيه آخر سوره كهف را بخواند، در هر ساعتى خواست از خواب بيدار مى‏شود. (اصول كافى، جلد 2، صفحه 604)

سوره مريم:

نكته 358: آقا سيّد هاشم حدّاد مى‏فرمود: مرحوم آقا {قاضى} فرموده‏اند: قرائت كهيعص {سوره مريم}، حم عسق {سوره شورى} و  (تمام چهره‏ها {يا موجودات} در برابر خداوندى كه زنده و قيّوم است خاضعند و براستى هركس كه ستمگر باشد زيان كار خواهد بود (سوره طه، آيه 11)، براى دفع دشمن مفيد است. (آيت اللَّه سيّد محمّد حسين طهرانى، روح مجرّد، صفحه 512)

سوره طه:

نكته 359: امام صادق، عليه السّلام، فرمود: قرائت سوره ى طه را ترك نكنيد، زيرا خداوند اين سوره و كسى كه همواره اين سوره را تلاوت مى‏كند، دوست دارد، در روز قيامت، نامه ى عملش را به دست راستش خواهد داد، خطاهايى كه از او سر زده به حساب او نخواهد آورد و پاداش او را چنان مى‏دهد كه خشنود گردد. (مجمع البيان، جلد 17، صفحه 3، تفسير نورالثقلين، جلد 3، صفحه 379)

نكته 360: پيامبر خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: بهشتيان جز سوره‏هاى ياسين و طه، سوره ى ديگرى از قرآن تلاوت نمى‏كنند. (همان)

 طّىّ الارض:

نكته 361: آيت اللَّه سيّد محمّد حسين طهرانى مى‏گويد: از علّامه طباطبايى، رحمة اللَّه عليه، پرسيدم: حقيقت طىّ الارض چيست و روى چه ميزان از موازين فلسفى، اين امر صورت مى‏گيرد؟ علّامه ى طباطبايى فرمود: حقيقت آن، پيچيدن زمين در زير گام رونده است. برادر ما مرحوم آقا سيّد محمّد حسن الهى قاضى يك روز به وسيله ى شاگردى كه داشت و او احضار ارواح مى‏نمود نه با آينه و نه با ميز سه گوش، بلكه دست به چشم خود مى‏كشيد و فوراً احضار مى‏كرد از روح مرحوم حاج ميرزا على آقاى قاضى، رضوان اللَّه عليه، راجع به طىّ الارض سؤال كرده بود. مرحوم قاضى جواب داده بودند كه: طىّ الارض، شش آيه از اوّل سوره ى طه است. (مهر تابان، صفحه 370)

 سوره انبياء:

نكته 362: رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: هر كس سوره ى انبياء را بخواند، خدا با او به آسانى حساب كشى مى‏كند و او را مى‏بخشايد و نيز همه ى پيامبرانى كه نامشان در قرآن است به او سلام مى‏كنند. (تفسير نورالثقلين، جلد 3، صفحه 412، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، صفحه 137)

 ذكر يونسيّه:

نكته 363: عارف كامل، عالم عامل، مرحوم ميرزا جواد آقا ملكى تبريزى، در كتاب المراقبات، مى‏فرمايد: مرا نيز در روزگار تحصيل در نجف اشرف شيخ بزرگوارى بود كه پيشوا و پناه پارسايان و سالكان بود، از او خواستم كه برترين عمل را كه او خود آزموده و تأثير نيكويش را در بهبود حال سالك تجربه كرده، برايم باز گويد، او مرا سفارش كرد به اينكه در هر شبانه روز، سجودى طولانى به جاى آورم و در آن اين ذكر را به تكرار باز گويم:

لا اله الّا أنت سبحانك انّى كنت من الظّالمين، (سوره ى انبياء، آيه ى 87) خدايا به جز تو، خدايى نيست، تو پاكى و اين منم كه بر خويش ستم كرده‏ام.

و قصد و نيّتم از اين ذكر اين باشد كه خدايا، اينك جان من، در زندان طبيعت گرفتار است و با زنجيرهاى هوا و هوس بسته شده است. من خود، با رفتار ناروايم، خويش را بدين زندان و زنجيرها گرفتار كرده‏ام و هرگز در باره ى تو چنين پندار ناروايى نمى‏برم كه بگويم تو با من چنين كردى و تو مرا بدين زندان و زنجيرها درافكنده‏اى، هرگز، تو از اين پندارها پاكى و اين منم كه خويش را به بلا گرفتار ساخته‏ام.

آن بزرگ، همه ى ياران خويش را بدين سجده، سفارش مى‏كرد و آنان نيز اين سفارش را به جاى مى‏آوردند و ذكر ياد شده را برخى هزار بار، برخى كمتر، برخى بيشتر و حتّى برخى سه هزار بار، در سجده تكرار مى‏كردند و آثار مبارك و سازنده ى آن را در خويش، مى‏يافتند. (مجله ى بشارت، سال دوم، شماره ى نهم، صفحه 31)

نكته 364: حيدر آقاى معجزه تهرانى مى‏گويد: يكى از شاگردان آخوند جناب شيخ على زاهد را مكرّر زيارت كردم. روزى از ايشان سؤال شد كه استاد شما جناب آخوند ملاّ حسينقلى همدانى، شاگردان خود را به چه چيز تربيت مى‏كرد. فرمود: به ذكر موت. به بعضى از ارادتمندان خود فرموده بود: چنانچه شخص يك سال شبها در سجده چهار صد بار بگويد: لا اله الا اللَّه سبحانك انى كنت من الظالمين، (سوره انبياء، آيه 87) از عالم طبيعت خارج مى‏شود. (مجله بشارت، سال دوّم، شماره نهم، صفحه 31)

نكته 365: علاّمه شيخ محمّد حسين اصفهانى مشهور به كمپانى در نامه‏اى به عنوان دستور العمل به آيت اللَّه آقا ميرزا محمود موسوس زنجانى مى‏فرمايد: بارى، الحمد للَّه على كل حال، از ذكر، سؤال شده بود. اگرچه زياد است ولى مناسب حال و مقام، كه در قرآن، مخصوص و در كلمات معصومين، عليهم السّلام، مأثور است، ذكر يونسيه است كه نتيجه آن در خود قرآن منصوص است. فنجيناه من الغم و كذلك ننجى المؤمنين. (سوره انبياء، آيه 88)

و چون غم سالك، خلاصى از سجن طبيعت است بايد اين مقصد بزرگ، منظور بوده باشد كه نتيجه نجات از سجن طبيعت و ارتقاء به عالم قدس است و بديهى است كه اين مقام از لقلقه زبان حاصل نمى‏گردد.

و مشايخ فرموده‏اند كه اقلاً چهار صد مرتبه ذاكر در سجده باشد كه اشرف حالات عبوديّت است. خورده خورده بايد زياد شود. شايد بعضى كه مى‏شناسيد دو ساعت يا زيادتر اين سجده را ادامه داده‏اند و بهترين اوقات، وقت سحر يا بعد از نماز عشاء، كه وقت انحدار غذا است، (يعنى زمانى كه نه معده پر و نه چندان خالى و ضعيف است.) و البتّه توجّه به مذكور { خداوند}، در تمام لحظات، لازم است تا غلبه حال، دست دهد و روزنه عالم ملكوت، باز شود. (مجله بشارت، سال دوّم، شماره نهم، صفحه 30 - 31)

نكته 366: آيت اللَّه كشميرى مى‏فرمود: از سفارشات مرحوم قاضى اين بود كه: سجده يونسيّه حداقل 400 بار خوانده شود كه هنگام سحر بهترين وقت آن است. (سيّد عبّاس موسوى مطلق، در محضر اولياء، صفحه 27)

نكته 367: از مرحوم حدّاد سؤال شد: چرا ذكر يونسيّه تا كلمه كنت من الظالمين است و تا آخر آيه ادامه ندارد؟ ايشان در جواب فرمودند: اين قسمت از آيه، وظيفه عبد است كه به ظلم بر نفس خويش، اعتراف كند، بقيّه‏اش كه نجات مؤمن از همّ و غمّ است به خداوند مربوط مى‏شود. (اسوه عارفان، صفحه 201)

نكته 368: آيت اللَّه كشميرى مى‏فرمود: قرائت ذكر يونسيّه، در سجده و ادامه آن تا يك سال، باعث تجرّد روح از جسم و باز شدن چشم برزخى مى‏گردد. گاهى براى مرحوم حدّاد سه روز تجرّد برزخى روى مى‏داد. (همان، صفحه 198)

سوره هود:

نكته 369: رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: هركس سوره حجّ را بخواند، ثواب حجّ و عمره تمام كسانى كه از گذشته و آينده حج و عمره بجا آورده‏اند و مى‏آورند، به او داده مى‏شود. (مجمع البيان، جلد 7، صفحه 109)

سوره مؤمنون:

نكته 370: امام صادق، عليه السّلام، فرمود: هركس سوره مؤمنون را بخواند و در هر جمله، تكرار كند، خداوند كار او را به سعادت ختم مى‏كند و در بهشت برين با انبياء و مرسلين همنشين خواهد كرد. (همان، صفحه 98)

نكته 371: مستحب است به هنگام وارد شدن به هر منزل، بخوانند:

(سوره مؤمنون، آيه 29) پروردگارا، مرا به منزلى مبارك فرود آور، و تو بهترين ميزبانانى. (نشريه بشارت، سال دوّم، شماره چهارم، صفحه 52)

سوره نور:

نكته 372: امام صادق، عليه السّلام، فرمود: مال و عورت خود را به خواندن سوره نور حفظ كنيد، و زنان خود را به وسيله آن در حصار عفّت قرار دهيد، زيرا هركس اين سوره را در هر شب و روز بخواند، هيچ يك از خانواده‏اش تا هنگام مرگ، هرگز زنا نمى‏كنند و در وقت مردن، هفتاد هزار فرشته، تا كنار قبر، او را تشييع نموده و براى او دعا و استغفار مى‏كنند تا وارد قبر شود. (نور الثقلين، جلد 3، صفحه 568)

آيه نور:

نكته 373: بسيار خواندن و دوام آيه نور يعنى: (سوره نور، آيه 35)، خداوند نور آسمانها و زمين است داستان نور خداوند همانند چراغدانى است كه در آن چراغى (پرفروغ) باشد آن چراغ در حبابى قرار گيرد، حبابى شفّاف و درخشنده، همچون يك ستاره فروزان، اين چراغ با روغنى افروخته مى‏شود كه از درخت پر بركت زيتونى گرفته شده كه نه شرقى است و نه غربى (روغنش آنچنان صاف و خالص است كه) نزديك است بدون تماس با آتش شعله ور شود، نورى است بر فراز نورى، و خدا هركس را بخواهد به نور خود هدايت مى‏كند و خدا براى مردم مثلها مى‏زند و خداوند به هر چيزى داناست.

موجب انكشاف حقايق است، چنانكه از رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، نقل شده كه:

اللهم اجعل لى فى قلبى نوراً و فى سمعى نوراً و فى بصرى نوراً، خداوندا، در دل، گوش و ديده‏ام نورى قرار ده تا به مدد نور، تميز دهم، بشنوم و ببينم. (آيت اللَّه حسن زاده آملى، رساله نور على نور، صفحه 25)

نكته 374: آيت اللَّه كشميرى مى‏فرمود: تلاوت 400 مرتبه آيه نور در حرم امام رضا، عليه السّلام، به نيّت هديه به آن امام بسيار مؤثر است. (اسوه عارفان، صفحه 199)

سوره فرقان:

نكته 375: امام رضا، عليه السّلام، فرمود: تلاوت سوره تبارك (فرقان) را ترك مكن، چرا كه هركس آن را در هر شب بخواند، خداوند او را عذاب نمى‏كند و مورد بازخواست قرار نمى‏دهد، و جايگاهش فردوس برين خواهد بود. (تفسير نمونه، جلد 15، صفحه 5)

سوره‏هاى شعراء، نمل، قصص:

نكته 376: امام صادق، عليه السّلام، فرمود: هركس طواسين ثلاث (طواسين ثلاث: سوره‏هاى قصص، نمل و شعراء) را در شب جمعه بخواند، از دوستان خدا خواهد بود و در جوار و در كنف حمايت او قرار خواهد گرفت. در دنيا هرگز فقر و ناامنى و ناراحتى شديد، پيدا نخواهد كرد و در آخرت، به اندازه رضايت و حتّى بالاتر از رضايت، از بهشت به او خواهد داد و خداوند صد همسر از حور العين به او عطا مى‏نمايد. (شيخ صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، صفحه 232)

سوره عنكبوت:

نكته 377: رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: هركس كه سوره عنكبوت را قرائت كند، به عدد آن چه را كه مؤمن و منافق وجود دارد، ده برابرش به او پاداش داده خواهد شد. (مجمع البيان، جلد 8، صفحه 425)

سوره روم:

نكته 378: رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: هركس كه سوره روم را قرائت كند، ده برابر اجر ملائكه‏اى كه بين آسمان و زمين مشغول تسبيح پروردگار هستند به او اجر داده شده و آن چه را كه در روز و شب از او ثواب فوت شده باشد، به او داده خواهد شد. (همان، صفحه 760)

سوره لقمان:

نكته 379: امام باقر، عليه السّلام، فرمود: هركس كه سوره لقمان را در هر شب بخواند ،خداوند سى تن از ملائكه را بر او مى‏گمارد و آنها تا به صبح، او را از شرور شيطان و يارانش حفظ مى‏نمايند، و اگر آن را در روز قرائت كند، آنان تا غروب از شرور شيطان و ياران آن حفظش خواهند نمود. (همان، صفحه 312)

سوره‏هاى سجده و ملك:

نكته 380: در روايت آمده است كه: رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، شبها نمى‏خوابيد تا اين دو سوره (سجده و ملك) را قرائت نمايد. (همان، صفحه 334)

سوره احزاب:

نكته 381: رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: هركس كه سوره احزاب را قرائت نموده و آن را به خانواده خود و هركس كه در تحت تملك اوست تعليم نمايد، خداوند متعال او را از عذاب قبر، در امان خواهد داشت. (همان)

سوره‏هاى سبأ و فاطر:

نكته 382: امام صادق، عليه السّلام، فرمود: دو سوره در قرآن مجيد پشت سر هم قرار دارد، سوره سبأ و سوره فاطر كه با الحمد للَّه آغاز مى‏شود. هركس آنها را در شب بخواند خداوند او را در كنف حمايت خود حفظ مى‏كند و هركس در روز بخواند، ناراحتى به او نمى‏رسد و آن قدر خدا، خير دنيا و آخرت به او مى‏بخشد كه بر قلب كسى خطور نكرده و آرزوى كسى به آن نرسيده باشد. (تفسير نمونه، جلد 18، صفحه 162)

سوره يس:

نكته 383: پيامبر اسلام، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: براى هر چيز قلبى است و قلب قرآن، سوره يس است.

نكته 384: امام صادق، عليه السّلام، فرمود: هركس سوره يس را در روز، پيش از آن كه غروب شود بخواند، در تمام طول روز محفوظ و پر روزى خواهد بود، و هركس آن را در شب، پيش از خفتن بخواند، خداوند هزار فرشته را بر او مأمور مى‏كند كه او را از هر شيطان رانده شده و هر آفتى حفظ كنند. (همان، صفحه 310)

نكته 385: از پيامبر اكرم، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، روايت شده كه فرمود: هركس به گورستانى وارد شود و سوره يس را بخواند، خدا در آن روز، در عذاب اهل قبور، تخفيف داده و براى او به عدد امواتى كه در آن جا هست حسنه مى‏نويسند. (مجمع البيان، جلد 9، صفحه 225. بحار الانوار، جلد 79، صفحه 63)

نكته 386: از آياتى كه براى گريز از تيررس دشمن سفارش شده، اين آيه است: (سوره يس، آيه 9) و در پيشاپيش آنان سدّى و در پشتشان هم سدّى نهاديم و بر (ديدگان) آنان پرده‏اى افكنده‏ايم، لذا نمى‏بينند.

سوره‏هاى صافات و حشر:

نكته 387: زاهد فرزانه مرحوم شيخ رجبعلى خيّاط، تلاوت صبحگاهى سوره صافات و تلاوت شبانگاهى سوره حشر را دست يافتن به صفاى باطن مى‏دانست و براى سوره واقعه اثر فراوانى قائل بود. (محمّدى رى شهرى، تنديس اخلاق، صفحه 81)

سوره ص:

نكته 388: رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: هركس كه سوره ص را قرائت كند، به اندازه هر كوهى كه خدا مسخّر فرموده باشد، حسنه به او مى‏دهد و از آلوده شدن و اصرار بر گناه صغيره و كبيره حفظ مى‏كند. (مجمع البيان، جلد 9، صفحه 204)

سوره زمر:

نكته 389: رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: هركس سوره زمر را قرائت كند، خداوند اميد او را قطع نكرده و ثواب ترسندگان (خدا) را به او مى‏بخشد. (همان، جلد 8، صفحه 760)

سوره مؤمن (غافر):

نكته 390: رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: هركس سوره مؤمن را بخواند، همه ارواح انبياء، صدّيقان و مؤمنان بر او درود مى‏فرستند و براى او استغفار مى‏كنند. (تفسير نمونه، جلد 20، صفحه 6)

سوره فصّلت:

نكته 391: رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: هركس سوره حم سجده (فصّلت) را قرائت نمايد، به تعداد هر حرفى از آن، ده حسنه به وى داده خواهد شد. (مجمع البيان، جلد 9، صفحه 2)

سوره شورى:

نكته 392: رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: هركس كه سوره شورى را تلاوت كند، از كسانى است كه فرشتگان بر او رحمت مى‏فرستند و براى او استغفار و طلب آمرزش مى‏كنند. (تفسير نمونه، جلد 20، صفحه 344. نور الثقلين، جلد 4، صفحه 556)

سوره زخرف:

نكته 393: امام صادق، عليه السّلام، فرمود: هركس سوره زخرف را بسيار بخواند، خداوند بدن او را در قبر، از آزار حشرات زمين و ساكنان قبور، حفظ كند تا روز قيامت. در روز بازپسين نيز زير نظر لطف الهى و به فرمان خداوند، همين سوره او را وارد بهشت مى‏كند. (نور الثقلين، جلد 44، صفحه 591. ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، صفحه 143)

نكته 394: هنگام سوار شدن بر مركب، مستحب است بخوانند: (سوره زخرف، آيه 13 و 14) پاك و منزّه خدائى كه او اين (مركب) را مسخّر ما گردانيد وگرنه ما هرگز قادر به آن نبوديم و ما به (درگاه) پروردگارمان روى مى‏آوريم.

سوره دخان:

نكته 395: امام باقر، عليه السّلام، فرمود: هركس سوره دخان را در نمازهاى فريضه و نافله خود بخواند، خداوند او را روز قيامت جزو امان يافتگان مبعوث خواهد فرمود و او را زير سايه عرش خود، جا داده، حسابى آسان از او مى‏كند و نامه عملش را به دست راستش مى‏دهد. (نور الثقلين، جلد 4، صفحه 619. مجمع البيان، جلد 9، صفحه 91)

 سوره جاثيه:

نكته 396: رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود:  هركس سوره جاثيه را بخواند، خداوند در روز قيامت عورت او را خواهد پوشانيد و ترس او را فرو مى‏نشاند. (مجمع البيان، جلد 9، صفحه 107)

سوره احقاف:

نكته 397: رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: هركس سوره احقلف را بخواند، به تعداد هر دانه شنى كه در دنيا وجود دارد، ده حسنه به او پاداش مى‏دهد و از او ده سيئه، محو مى‏نمايد و نيز ده درجه به او خواهد داد. (همان، صفحه 123)

سوره محمّد:

نكته 398: رسول خدا، صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، فرمود: هركس كه سوره محمّد را بخواند، بر خداوند لازم است كه از جويبارهاى بهشت به او بنوشاند. (همان، صفحه 145)

سوره فتح:

نكته 399: آيت اللَّه كشميرى مى‏فرمود: قرائت سوره فتح، براى رفع حجابها بسيار خوب است. (اسوه عارفان، صفحه 198)

 
 

Copyright © 2004-2007 Ommolketab. All Rights Reserved.